Zorg voor de mantelzorger: hoe gaat het eigenlijk met jou?

Ik schrijf dit terwijl ik wacht op mijn dochter die therapie heeft. Straks neem ik haar mee naar huis, en dan zijn haar vader en ik voor de overige 167 uur van deze week aan de beurt.

Niet dat ik 24/7 met haar bezig ben. Maar ik sta wel 24/7 ‘aan’.

Veel mantelzorgers zullen dit herkennen. Of je nu zorgt voor een kind met een beperking, een partner met een chronische ziekte of een ouder die steeds meer hulp nodig heeft, intensief is het. Niet gek dus dat een groot deel van de mantelzorgers kampt met stress, angst en depressieve klachten. Wel gek dat er zo weinig aandacht is voor het welzijn van de mantelzorger zelf.

Zorg voor de mantelzorger schiet tekort

Bestaande ondersteuning voor mantelzorgers is namelijk vooral gericht op wat zij kunnen doen om hun naaste beter te begrijpen en begeleiden. Belangrijke en waardevolle hulp, maar vooral gericht op de mantelzorger als verzorger, niet op de mantelzorger als mens.

Terwijl dat laatste zo belangrijk is.

Want intensieve zorg voor een naaste heeft invloed op vrijwel alle levensgebieden: de partnerrelatie, het gezinsleven, werk, sociale contacten, financiën, vrijetijdsbesteding en toekomstverwachtingen. Er is ook vaak sprake van levend verlies: steeds terugkerende gevoelens van verdriet en rouw om wat er veranderd is en wat er niet meer mogelijk lijkt.

Levensvragen die er toe doen

Dit alles beïnvloedt het welzijn van mantelzorgers en brengt levensvragen met zich mee: Waarom overkomt mij dit? Hoe houd ik dit vol? Hoe word ik ooit nog gelukkig?

Het helpt dan enorm om met iemand te praten die deze thema’s herkent en erkent. Dat lucht niet alleen op, het biedt ook nieuw perspectief en helpt bij het nemen van belangrijke beslissingen.

Goede zorg voor je naaste begint bij goede zorg voor jezelf

Een mantelzorger die goed voor zichzelf zorgt, kan beter zorgen voor zijn of haar naaste. Dat klinkt eenvoudig, maar wordt in de praktijk zelden erkend of gefaciliteerd.

Daarom pleit ik voor meer aandacht voor de mantelzorger als mens. Begeleiding die gaat over de impact van de zorgsituatie op het dagelijks leven. Over stress, angst, verdriet en zorgen over de toekomst. Want goede zorg voor je naaste kun je niet los zien van goede zorg voor jezelf. Sterker nog: zorg voor de mantelzorger is een voorwaarde voor goede zorg voor de ander.