Zorg combineren met werk: wanneer mantelzorg te veel wordt

Dagelijks kom ik ze tegen in mijn praktijk. Mensen die de zware zorgtaak voor een naaste steeds moeilijker kunnen combineren met hun werk. Ze vertellen over hoe hun dag eruit ziet.

Als ze ’s avonds thuiskomen uit hun werk begint hun tweede baan: de verzorging en begeleiding van een kind met een beperking, een partner met een chronische ziekte of een ouder die steeds meer zorg nodig heeft. Weekenden en vakanties zijn geen momenten om bij te tanken, vaak zijn ze intensiever dan een werkdag op kantoor. Vrije dagen gaan op aan therapie, medische afspraken of de administratieve rompslomp die daarmee gepaard gaat. Soms kunnen ze zich niet meer herinneren wanneer ze voor het laatst een ongestoorde nachtrust hebben gehad. En dan heb ik het nog niet eens gehad over alle zorgen en het verdriet dat de situatie met zich meebrengt. Ook dat is een enorme emotionele belasting.

Negeer de signalen van stress niet

Vaak houden mantelzorgers dit jarenlang vol. Ze groeien er langzaam in en beseffen vaak niet hoe zwaar het is om altijd ‘aan’ te staan. Totdat de klachten komen: uitputting, geen energie, concentratieproblemen, prikkelbaar, labiel, slecht slapen of fysieke klachten als pijn in rug, schouders of nek. Allemaal signalen die kunnen wijzen op stress. En die je niet moet negeren.

Herstellen van ernstige stressklachten kan maar op één manier: de belasting omlaag brengen én voldoende rust en herstel inbouwen. Alleen naar de zorgtaak kijken is dan niet genoeg. Het is ook belangrijk om naar de werkbelasting te kijken.

Waarom de werkbelasting verminderen zo moeilijk is

De werkbelasting verminderen is voor veel mantelzorgers een enorme worsteling. Want werk is niet de bron van de stress en daarom voelt het niet goed om collega’s en werkgever te ‘belasten’ met problemen thuis. Bovendien is werk een plek waar ze de situatie even kunnen vergeten en gewaardeerd worden om hun kwaliteiten. Voor veel mensen is werk ook een van de laatste verbindingen met de wereld buiten de zorg. Van sport, hobby’s of afspraken met vrienden hebben ze jaren geleden al afscheid genomen.

Zorg combineren met werk: wat kun je doen?

Ga toch om de tafel met je leidinggevende en bespreek de mogelijkheden. Misschien kun je taken overdragen of het rustiger aan doen. Kijk ook naar de opties van zorgverlof of ouderschapsverlof. Soms is er meer nodig om te kunnen herstellen en zul je je geheel of gedeeltelijk ziek moeten melden. Bespreek dat met je bedrijfsarts en/of je huisarts.

Als je doorgaat op de oude voet, put je jezelf steeds verder uit. Totdat het echt niet meer gaat en je in een burn-out terechtkomt. En daar is niemand bij gebaat. Jijzelf niet, je naaste niet en je werkgever ook niet.