Eerst je eigen zuurstofmasker

Als moeder van een kind met autisme en ADHD weet ik uit eigen ervaring hoe snel een burn-out kan ontstaan.

Zomer 2009. Mijn oudste zoon is 5 jaar en we krijgen de diagnose: Autisme Spectrum Stoornis en ADHD. Alle puzzelstukjes vallen op hun plek: zijn obsessie met roltrappen en elektrische deuren. Zijn panische angst voor ballonnen. Dat hij al twee jaar lang iedere avond precies hetzelfde verhaaltje voorgelezen wil hebben. Zijn boosheid, die soms zo heftig is dat hij de stoelen door de kamer smijt. Zijn onvermogen om aansluiting te vinden bij leeftijdsgenootjes.

Wat het met mij doet is dubbel. Ik ben ontzettend verdrietig. Ik wist natuurlijk al lang dat er ‘iets’ aan de hand was met mijn zoon. Maar stiekem hoopte ik op iets van voorbijgaande aard, iets wat met een paar sessies speltherapie over zou zijn. Autisme en ADHD gaan echter niet over.

Naast verdriet ook opluchting

Naast het verdriet voel ik ook opluchting: eindelijk weet ik wat er met mijn zoon aan de hand is. Eindelijk snap ik dat zijn gedrag onmacht is en geen onwil. En eindelijk weet ik wat me te doen staat.

Ik schakel dus over in mijn actiestand. Samen met mijn man ga ik op zoek naar een school voor speciaal onderwijs. We halen onze zoon van de BSO en zoeken een oppas die bij ons thuiskomt. We worden lid van de Nederlandse Vereniging voor Autisme, lezen boeken, bezoeken congressen. Onze zoon krijgt medicatie, wij krijgen ouderbegeleiding en zijn broer en zus gaan naar een speciale brusjesgroep. Al onze aandacht gaat naar onze oudste zoon.

24/7 piketdienst — en dan een burn-out

Voorjaar 2012. Drie jaar later. Veel staat op de rit. Veel gaat beter. Maar met mij gaat het helemaal niet goed.

Ik herinner me een doordeweekse avond: ik kom thuis na een volle werkdag, hang mijn jas op en hoor meteen dat het mis is. Ik zucht diep, zet mijn professionele gezicht op en loop naar binnen. Niet als moeder die thuiskomt. Als crisismanager die begint aan zijn tweede dienst.

Dat is elke avond zo. Ik heb het gevoel dat ik constant ‘aan’ sta. Ik heb constant pijn in mijn rug, slaap slecht en heb geen energie meer. Na een bezoek aan een arbo-arts volgt de conclusie: ik ben flink overspannen. Burn-out. In alle aandacht die uitging naar mijn zoon ben ik zelf onderuit gegaan.

En ik ben niet de enige. Meer dan 60% van de ouders van een kind met autisme of ADHD heeft last van stress- en burnoutklachten. Ben jij een van die 60%? De diagnose autisme of ADHD is een van de meest stressgevende ervaringen, niet alleen voor het kind zelf, maar ook voor de hele omgeving.

Mijn eigen zuurstofmasker

Ik ben op zoek gegaan naar hulp. Deze keer niet voor mijn zoon, maar voor mezelf. Een moeilijke tijd volgde. Waarin ik moest leren afscheid nemen van een aantal toekomstdromen, voor mijn zoon en voor mijzelf. Waarin ik moest leren omgaan met mijn angst, pijn en verdriet. En waarin ik de belangrijkste les van mijn leven heb geleerd: zorg goed voor jezelf. Omdat je alleen dan ook goed voor een ander kunt zorgen.

Vergelijk het met de veiligheidsvoorschriften in een vliegtuig. Als de zuurstof wegvalt zet je eerst je eigen zuurstofmasker op, daarna pas dat van je kind.

Najaar 2018. Mijn zoon is inmiddels 15. Het gaat goed met hem, het gaat goed met ons gezin en het gaat goed met mij. Terugkijkend kan ik zien welke positieve dingen mijn zoon me ook gebracht heeft. Hij heeft me geleerd een beter mens te zijn, empathischer en toleranter. Hij heeft me geleerd wat echt belangrijk voor me is. En het allerbelangrijkste: hij heeft me geleerd om goed voor mezelf te zorgen. Daardoor kan ik ook beter zorgen voor hem en voor de rest van ons gezin.

Herken jij dit?

Misschien herken je een van deze signalen:

• Je voelt je voortdurend uitgeput, ook na een nacht slapen
• Je hebt het gevoel dat je nooit echt ‘uit’ staat
• Je bent zo gefocust op je kind dat je jezelf bent kwijtgeraakt
• Je ziet op tegen thuiskomen, terwijl je zo naar rust verlangt