Dilemma’s als ouder van een autistisch kind: stimuleren of afschermen?

De continue zoektocht naar de juiste balans. De balans tussen je kind stimuleren en voorbereiden op wat de maatschappij van hem vraagt enerzijds, en je kind afschermen – zijn wereld zo veilig, overzichtelijk en behapbaar mogelijk maken – anderzijds.

Hieronder een aantal dilemma’s waar je als ouder van een autistisch kind mee te maken kunt krijgen. Ik vermoed dat je er nog tientallen kunt bedenken uit je eigen leven. Dit zijn er een paar uit het mijne:

• Een teamsport? Goed voor zijn ontwikkeling. Maar hoe goed is het als hij bij elke wedstrijd binnen 10 minuten huilend het veld afloopt?
• Aan tafel blijven zitten tot iedereen klaar is? Dat is gezellig en sociaal. Maar hoe gezellig is het als je kind totaal overprikkeld is en alleen maar boos kan doen?
• Kamperen? De hele dag buiten spelen en volop speelkameraadjes. Maar wat als je kind de tent niet meer uit durft te komen omdat de hele camping gisteren getuige was van zijn woedeuitbarsting?
• Een diploma op het hoogst mogelijke niveau? Natuurlijk, anders heeft hij straks minder kansen op de arbeidsmarkt. Maar wat als je kind slecht slaapt, iedere ochtend met buikpijn opstaat en school zoveel energie kost dat er buiten schooltijd niets meer overblijft?

Waar ligt die balans?

Ga er maar aan staan. Want waar ligt die juiste balans precies? Ik weet het ook niet. Wat ik wél weet: het antwoord is niet eenvoudig. En het verandert ook nog eens voortdurend door de jaren heen.

Wat helpt is allereerst goed kijken naar je kind. Waar loopt hij tegenaan? Wat heeft hij nodig? Wat kan hij aan? Op basis daarvan opties bedenken, ze afwegen, dingen uitproberen, voelen, checken. En zo nodig bijsturen.

Dilemma’s van ouders met een autistisch kind vragen ook om zelfonderzoek

Maar naast goed kijken naar je kind vraagt het ook om goed kijken naar jezelf. Naar onbewuste aannames en overtuigingen. Naar hoe jij vindt dat het hoort. Naar toekomstbeelden, hoop, verlangens en verwachtingen. Zelfonderzoek naar hoe jij je jouw leven en dat van je kind had voorgesteld.

Als je dat doet, kom je er soms achter dat het je niet alleen gaat om die teamsport, dat aan tafel blijven zitten of dat diploma. Want: is een teamsport de enige manier om te leren samenwerken en omgaan met winnen en verliezen? Hoe erg is het als je kind van tafel gaat voordat iedereen klaar is? Zijn er alternatieven voor kamperen, zodat vakanties voor iedereen fijn zijn? En hoe belangrijk is dat hoogst mogelijke diploma als je kind er doodongelukkig van wordt?

Soms kom je erachter dat het ook om jou gaat. Om hoeveel pijn het doet om afscheid te nemen van het toekomstperspectief dat je voor je zag. Hoe verdrietig het is om te erkennen dat jouw kind een ander pad loopt dan je verwacht had. Of om te zien dat ogenschijnlijk ‘normale’ dingen voor jouw kind helemaal niet vanzelfsprekend zijn.

Bewuste keuzes die recht doen aan jouw kind

Pas als je goed kunt kijken naar je kind én naar jezelf, kun je bewuste keuzes maken. Keuzes die gebaseerd zijn op wat écht belangrijk is, niet op hoe het hoort of hoe je het je had voorgesteld. Keuzes die recht doen aan de balans tussen stimuleren en afschermen.